Sau giai đoạn điều chỉnh mạnh kéo dài từ cuối quý III/2025 đến hết quý I/2026, tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn khá thận trọng. Tuy nhiên, theo góc nhìn của một số chuyên gia, đây không còn là thời điểm phù hợp để duy trì trạng thái quá bi quan. Mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu đã chiết khấu sâu, trong khi các động lực vĩ mô và chính sách cho năm 2026 vẫn đang tạo ra nền tảng hỗ trợ quan trọng cho thị trường.
Tại hội thảo “Thị trường chứng khoán 2026 – Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng” do Chứng khoán Nhất Việt tổ chức, ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích VFS, cho rằng động lực lớn nhất của thị trường trong giai đoạn tới vẫn gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao. Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đặt trọng tâm vào tăng trưởng GDP, dòng vốn tín dụng được xem là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến nền kinh tế cũng như diễn biến của VN-Index.
Theo phân tích của chuyên gia, với mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, lượng vốn mới có thể được bơm ra nền kinh tế lên tới khoảng 2,7 triệu tỷ đồng. Đây là con số rất lớn, thậm chí vượt xa kế hoạch giải ngân đầu tư công khoảng 1 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy tín dụng vẫn là một trong những “mạch máu” quan trọng nhất của tăng trưởng, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp cần vốn để mở rộng hoạt động sản xuất, đầu tư tài sản, tái cấu trúc bảng cân đối kế toán và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là bối cảnh hiện nay đã khác đáng kể so với các giai đoạn nới lỏng trước đây. Tỷ lệ dư nợ tín dụng trên GDP đã ở mức cao, trong khi chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tăng trưởng tín dụng đang tạo áp lực nhất định lên thanh khoản hệ thống ngân hàng. Điều này đồng nghĩa dòng tiền sẽ khó chảy theo kiểu đại trà như trước, mà nhiều khả năng sẽ phân hóa mạnh hơn, ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, khả năng hấp thụ vốn lớn và câu chuyện tăng trưởng rõ ràng.
Từ góc nhìn này, nhóm ngân hàng tiếp tục được xem là một trong những tâm điểm đáng chú ý. Chu kỳ tăng vốn của ngành ngân hàng được dự báo còn tiếp diễn mạnh mẽ trong giai đoạn tới, khi nhiều nhà băng cần bổ sung vốn để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng tín dụng, cải thiện hệ số an toàn vốn và mở rộng năng lực tài trợ cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, các tập đoàn lớn có khả năng tiếp cận vốn tốt, sở hữu dự án quy mô lớn hoặc có vai trò dẫn dắt trong các ngành trọng điểm cũng có thể tiếp tục thu hút sự quan tâm của dòng tiền.
Không chỉ tín dụng, thị trường chứng khoán năm 2026 còn được hỗ trợ bởi nhiều câu chuyện chính sách khác như cải cách thể chế, đầu tư công và kỳ vọng nâng hạng thị trường. Trong đó, đầu tư công dù không tạo tác động ngay lập tức như tín dụng, nhưng lại đóng vai trò “vốn mồi”, tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều nhóm ngành như xây dựng hạ tầng, vật liệu, thép, bất động sản khu công nghiệp và bất động sản nhà ở. Khi các dự án lớn được đẩy nhanh tiến độ, các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị hạ tầng có thể hưởng lợi cả về doanh thu, backlog lẫn kỳ vọng định giá.
Ở một góc nhìn khác, cải cách thể chế cũng được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho các doanh nghiệp đầu ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực như dầu khí, năng lượng, hóa chất và doanh nghiệp Nhà nước có vị thế chiến lược. Trong khi đó, câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là kỳ vọng trung và dài hạn, có thể cải thiện thanh khoản, mở rộng tệp nhà đầu tư tổ chức quốc tế và hỗ trợ định giá cho nhóm chứng khoán.
Về diễn biến chỉ số, chuyên gia cho rằng VN-Index đã xuất hiện những tín hiệu tạo đáy sớm sau giai đoạn chiết khấu sâu. Sau nhịp hồi phục từ vùng thấp, thị trường có thể bước vào giai đoạn tích lũy, kiểm định lại cung cầu trước khi hình thành một nhịp tăng mới bền vững hơn. Đây là giai đoạn nhà đầu tư cần tránh tâm lý cực đoan: không quá hưng phấn khi thị trường hồi phục, nhưng cũng không nên quá bi quan khi nhiều cổ phiếu đã về vùng giá hấp dẫn.
Điểm quan trọng là cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều trên toàn thị trường. Dòng tiền nhiều khả năng chỉ tập trung vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, kết quả kinh doanh cải thiện, hưởng lợi từ chính sách hoặc sở hữu câu chuyện tăng trưởng riêng trong năm 2026. Vì vậy, chiến lược phù hợp không phải là mua đuổi theo chỉ số, mà là chọn lọc kỹ các doanh nghiệp đã chiết khấu đủ sâu, có triển vọng lợi nhuận rõ ràng và được hỗ trợ bởi xu hướng vĩ mô.
Nhìn chung, sau một giai đoạn thị trường chịu áp lực mạnh, tỷ lệ rủi ro – cơ hội hiện đã trở nên cân bằng và hấp dẫn hơn so với trước. Trong bối cảnh tín dụng, đầu tư công, cải cách thể chế và nâng hạng thị trường cùng đóng vai trò là các động lực chính, chứng khoán Việt Nam có thể bước vào một chu kỳ phân hóa mới, nơi chất lượng doanh nghiệp và câu chuyện tăng trưởng sẽ quyết định hiệu quả đầu tư.