Ngân hàng Nhà nước đã quay lại trạng thái bơm ròng thanh khoản trong tuần cuối tháng 5/2026, sau ba tuần liên tiếp hút ròng trước đó. Theo dữ liệu thị trường mở, trong giai đoạn từ ngày 25/5 đến 29/5, nhà điều hành đã bơm ròng hơn 30.732 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng. Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn có dấu hiệu gia tăng trở lại, đặc biệt trong bối cảnh cuối tháng thường là thời điểm nhu cầu cân đối vốn của các tổ chức tín dụng tăng cao.
Cụ thể, trên kênh thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước cho các thành viên vay hơn 129.480 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ cho vay cầm cố giấy tờ có giá, với lãi suất 4,5%/năm. Trong cùng kỳ, lượng vốn đáo hạn đạt khoảng 98.747 tỷ đồng. Chênh lệch giữa lượng cho vay mới và lượng đáo hạn khiến hệ thống được bơm ròng hơn 30.700 tỷ đồng. Đáng chú ý, kênh tín phiếu tiếp tục không phát sinh giao dịch mới, cho thấy nhà điều hành chủ yếu sử dụng công cụ OMO để hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn thay vì hút tiền về.
Sau tuần cuối tháng 5, tổng lượng giấy tờ có giá đang lưu hành qua kênh cho vay cầm cố đạt hơn 332.300 tỷ đồng. Quy mô này phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng vẫn ở mức tương đối cao. Về bản chất, việc bơm tiền qua kênh OMO không nhất thiết thể hiện xu hướng nới lỏng tiền tệ trên diện rộng, mà chủ yếu là động thái điều tiết kỹ thuật nhằm ổn định thanh khoản và mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng.
Diễn biến lãi suất liên ngân hàng trong tuần cũng cho thấy áp lực vốn ngắn hạn chưa hoàn toàn hạ nhiệt. Lãi suất qua đêm bình quân có thời điểm tăng lên 7,8%/năm vào ngày 27/5, trước khi giảm về dưới ngưỡng 7%/năm. Lãi suất kỳ hạn một tháng cũng có lúc tăng lên 7,52%/năm. Việc lãi suất liên ngân hàng duy trì ở vùng cao cho thấy nhu cầu vay mượn ngắn hạn giữa các ngân hàng vẫn lớn, nhất là khi tăng trưởng tín dụng có dấu hiệu phục hồi nhanh hơn tốc độ huy động vốn.
Một trong những nguyên nhân chính khiến thanh khoản chịu áp lực là khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động. Khi tín dụng tăng nhanh nhưng nguồn tiền gửi không theo kịp, các ngân hàng phải cạnh tranh huy động mạnh hơn hoặc tìm đến các nguồn bổ sung thanh khoản khác. Điều này lý giải vì sao thời gian qua một số ngân hàng có động thái tăng lãi suất tiền gửi ở một số kỳ hạn, trước khi điều chỉnh giảm trở lại sau yêu cầu ổn định lãi suất từ Ngân hàng Nhà nước.
Trong tuần cuối tháng 5, nhiều ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất tiền gửi sau giai đoạn tăng cục bộ. Một số ngân hàng như Sacombank, MBV, LPBank, VPBank và ACB ghi nhận mức giảm khoảng 0,05–0,1 điểm phần trăm/năm tại một số kỳ hạn. Động thái này cho thấy nhà điều hành vẫn ưu tiên duy trì mặt bằng lãi suất ổn định nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đồng thời hạn chế áp lực tăng chi phí vốn và lãi suất cho vay.
Tuy nhiên, áp lực thanh khoản vẫn là yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới. Theo đánh giá của SSI Research, tỷ lệ cho vay trên huy động của toàn hệ thống đã vượt ngưỡng 100%, phản ánh quy mô tín dụng lớn hơn lượng tiền gửi huy động từ khách hàng. Bên cạnh đó, phần lớn tiền gửi hiện nay vẫn mang tính ngắn hạn, trong khi nhu cầu tín dụng trung và dài hạn tiếp tục tăng. Sự lệch pha này có thể khiến các ngân hàng phải tăng cường phát hành giấy tờ có giá, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu hoặc vay vốn từ các nguồn khác để bổ sung thanh khoản.
Nhìn chung, việc Ngân hàng Nhà nước bơm ròng hơn 30.700 tỷ đồng trong tuần cuối tháng 5 là tín hiệu cho thấy thanh khoản hệ thống ngân hàng đang cần được hỗ trợ sau giai đoạn hút ròng kéo dài. Dù động thái này giúp hạ nhiệt phần nào áp lực trên thị trường liên ngân hàng, bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng, huy động vốn và ổn định lãi suất vẫn sẽ là trọng tâm của chính sách tiền tệ trong các tháng tới. Với thị trường chứng khoán, diễn biến này cần được theo dõi sát vì có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất, dòng tiền và định giá của các nhóm cổ phiếu nhạy cảm như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.