Triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 đang được đặt trong một bối cảnh đặc biệt, khi yếu tố địa chính trị – đặc biệt là xung đột Trung Đông – trở thành biến số quan trọng có thể quyết định tốc độ tăng trưởng. Theo nhận định của chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực, trong kịch bản tích cực, nếu xung đột này chấm dứt trong khoảng 6–8 tuần, GDP Việt Nam hoàn toàn có thể đạt mức 9–9,2%, tiệm cận mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
Đây là mức tăng trưởng cao hơn đáng kể so với các dự báo cơ sở hiện tại. Trước đó, nhiều tổ chức quốc tế như World Bank hay ADB chỉ đưa ra kịch bản thận trọng hơn, với GDP Việt Nam năm 2026 dao động khoảng 6,3% – 7,5%, phản ánh những rủi ro từ môi trường kinh tế toàn cầu.
Sự khác biệt giữa hai kịch bản này chủ yếu đến từ yếu tố bên ngoài, đặc biệt là giá năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. Xung đột Trung Đông, nếu kéo dài, có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu khí qua các tuyến vận tải quan trọng, khiến giá dầu tăng cao, kéo theo chi phí logistics và sản xuất tăng mạnh. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.
Ngược lại, nếu căng thẳng được kiểm soát sớm, giá năng lượng ổn định trở lại sẽ giúp giảm áp lực lạm phát, cải thiện chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động sản xuất – xuất khẩu. Đây chính là cơ sở để hình thành kịch bản tăng trưởng cao mà các chuyên gia đề cập.
Ngoài yếu tố địa chính trị, nền tảng nội tại của kinh tế Việt Nam cũng đang cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Tăng trưởng quý I/2026 ước đạt khoảng 7,8–8%, được xem là mức cao trong bối cảnh toàn cầu còn nhiều bất định. Động lực chính tiếp tục đến từ khu vực sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và sự phục hồi của tiêu dùng nội địa.
Đặc biệt, xuất khẩu năm 2026 được dự báo có thể tăng khoảng 10–12%, dù vẫn thấp hơn mục tiêu ban đầu do nhu cầu toàn cầu suy yếu. Trong khi đó, dòng vốn FDI có dấu hiệu chững lại trong ngắn hạn, với mức đăng ký giảm khoảng 12% trong hai tháng đầu năm, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư trước biến động toàn cầu.
Một điểm đáng chú ý là để đạt mức tăng trưởng cao như 9–10%, nền kinh tế sẽ cần sự hỗ trợ mạnh từ tín dụng. Theo ước tính, tăng trưởng GDP khoảng 10% sẽ đòi hỏi tăng trưởng tín dụng lên tới 20–25%, tạo áp lực lớn lên hệ thống tài chính và chính sách điều hành.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng kịch bản tăng trưởng cao không chỉ phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài, mà còn đòi hỏi sự đồng bộ trong chính sách trong nước. Các giải pháp như thúc đẩy đầu tư công, kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường vốn và chuyển đổi số sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng.
Ở chiều ngược lại, nếu xung đột Trung Đông kéo dài, rủi ro đối với nền kinh tế sẽ gia tăng đáng kể. Giá năng lượng cao có thể gây áp lực lên lạm phát, tỷ giá và chi phí sản xuất, trong khi sự gián đoạn chuỗi cung ứng có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu – một trong những động lực chính của tăng trưởng.
Tổng thể, dự báo của TS. Cấn Văn Lực cho thấy một bức tranh hai chiều rõ rệt: Việt Nam có tiềm năng đạt mức tăng trưởng rất cao trong năm 2026, nhưng điều này phụ thuộc lớn vào khả năng kiểm soát các rủi ro bên ngoài, đặc biệt là diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.
Trong bối cảnh đó, chiến lược điều hành kinh tế không chỉ dừng lại ở việc tận dụng cơ hội, mà còn cần xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt để đảm bảo ổn định vĩ mô và duy trì đà tăng trưởng bền vững trong dài hạn.