Vàng, bạc và Bitcoin vừa trải qua một nhịp giảm mạnh trong những ngày gần đây, đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý của nhóm tài sản từng được xem là nơi trú ẩn trước rủi ro mất giá tiền tệ. Nguyên nhân chính đến từ hai yếu tố quen thuộc nhưng có sức ảnh hưởng rất lớn: đồng USD tăng giá và kỳ vọng Fed có thể tiếp tục nâng lãi suất vào cuối năm nay.
Trong phiên 24/6, giá vàng rơi xuống dưới 4.000 USD/ounce lần đầu tiên trong 7 tháng. Giá bạc cũng thủng mốc 60 USD/ounce, còn Bitcoin mất mốc 60.000 USD, xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2024. Đây là diễn biến gây chú ý bởi chỉ vài tháng trước, vàng và bạc từng tăng rất mạnh nhờ dòng tiền đặt cược vào xu hướng mất giá của tiền pháp định, còn Bitcoin cũng được xem là tài sản hưởng lợi trong môi trường lo ngại lạm phát và nợ công.
Chiến lược đứng sau đợt tăng trước đó thường được gọi là “debasement trade”. Về bản chất, đây là ván cược rằng các chính phủ sẽ chấp nhận lạm phát cao hơn để làm giảm gánh nặng nợ công, từ đó khiến các đồng tiền chủ chốt như USD suy yếu. Khi nhà đầu tư tin vào kịch bản này, họ thường tìm đến các tài sản có nguồn cung giới hạn hoặc khó bị pha loãng như vàng, bạc và Bitcoin.
Tuy nhiên, bước sang năm 2026, câu chuyện này đã đổi chiều. Các tín hiệu chính sách từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh khiến thị trường bắt đầu tin rằng Fed có thể cứng rắn hơn với lạm phát. Nếu Fed không chỉ giữ lãi suất cao mà còn có khả năng tăng thêm lãi suất, sức hấp dẫn của vàng, bạc và Bitcoin sẽ bị suy giảm đáng kể. Lý do là các tài sản này không tạo ra dòng tiền định kỳ, nên khi lợi suất trái phiếu và lãi suất tiền gửi tăng lên, chi phí cơ hội của việc nắm giữ chúng cũng tăng theo.
Đồng USD mạnh lên càng làm áp lực bán trở nên rõ rệt hơn. Khi USD tăng giá, vàng và bạc trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác, qua đó làm giảm nhu cầu mua. Chỉ số ICE USD Index đã tăng 2,8% trong tháng này và đang hướng tới tháng tăng mạnh nhất trong gần một năm. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường tiền tệ đang định giá lại triển vọng lãi suất Mỹ theo hướng chặt chẽ hơn.
Bạc là tài sản chịu áp lực đặc biệt mạnh vì có tính chất kép. Một mặt, bạc là kim loại quý giống vàng, thường được mua khi nhà đầu tư lo ngại lạm phát hoặc tiền tệ mất giá. Mặt khác, bạc cũng là nguyên liệu đầu vào công nghiệp. Khi lợi suất tăng, USD mạnh và tâm lý thị trường thận trọng hơn, bạc có thể chịu tác động kép: vừa mất sức hút như tài sản trú ẩn, vừa bị ảnh hưởng bởi lo ngại nhu cầu công nghiệp chậm lại.
Với vàng, đợt giảm còn bị khuếch đại bởi áp lực bán kỹ thuật và nguy cơ bán giải chấp. Khi giá xuyên thủng các ngưỡng tâm lý quan trọng, nhiều vị thế giao dịch theo xu hướng có thể bị buộc phải đóng lại, khiến áp lực bán lan rộng. Đây là lý do các nhịp giảm của vàng thường diễn ra nhanh khi thị trường đã tích lũy lượng vị thế mua lớn trong giai đoạn tăng nóng trước đó.
Bitcoin cũng không đứng ngoài xu hướng này. Dù được nhiều nhà đầu tư xem là “vàng kỹ thuật số”, Bitcoin vẫn là tài sản rủi ro cao và rất nhạy với thanh khoản toàn cầu. Khi USD mạnh lên, lãi suất kỳ vọng tăng và dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản có lợi suất, Bitcoin thường chịu áp lực bán giống nhóm cổ phiếu tăng trưởng cao.
Một yếu tố khác là sự dịch chuyển dòng tiền sang các chủ đề nóng hơn, đặc biệt là cổ phiếu bán dẫn và chip nhớ. Trong giai đoạn trước, vàng và bạc từng là những giao dịch theo đà nổi bật nhất Phố Wall. Nhưng khi nhà đầu tư nhỏ lẻ và dòng tiền đầu cơ chuyển sang nhóm công nghệ, sức hút của kim loại quý giảm đi rõ rệt.
Tuy vậy, không phải chuyên gia nào cũng nhìn nhịp giảm hiện tại theo hướng tiêu cực tuyệt đối. Một số ý kiến cho rằng đây có thể là cơ hội mua hiếm có nếu lạm phát vẫn dai dẳng, nợ công Mỹ tiếp tục tăng và chu kỳ nới lỏng tiền tệ quay trở lại trong tương lai. Với vàng, vùng 3.800 USD/ounce được xem là mốc đáng chú ý; nếu giữ được vùng này và phục hồi trở lại, thị trường có thể kỳ vọng một chu kỳ tăng mới. Ngược lại, nếu USD tiếp tục mạnh và Fed phát tín hiệu cứng rắn hơn, áp lực điều chỉnh có thể còn kéo dài.
Tựu trung, vàng, bạc và Bitcoin đồng loạt giảm không phải vì câu chuyện phòng vệ lạm phát đã biến mất, mà vì thị trường đang định giá lại chính sách tiền tệ Mỹ. Khi USD mạnh lên và Fed có khả năng tăng lãi suất, các tài sản không sinh lãi và nhạy với thanh khoản sẽ chịu áp lực. Giai đoạn tới, biến số quan trọng nhất không chỉ là giá vàng hay Bitcoin giảm bao nhiêu, mà là Fed có thật sự bước vào chu kỳ thắt chặt mới hay đây chỉ là một pha điều chỉnh kỳ vọng ngắn hạn của thị trường.