Trong tuần giao dịch từ ngày 26/1 đến 30/1/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã bơm ròng hơn 46.000 tỷ đồng vào thị trường liên ngân hàng trong bối cảnh lãi suất ngắn hạn duy trì ở mức cao và biến động mạnh. Cụ thể, trong tuần này, NHNN cho các tổ chức tín dụng vay tổng cộng 72.000 tỷ đồng thông qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá với lãi suất 4,5%/năm. Trong khi đó, lượng vốn đáo hạn đạt khoảng 25.660 tỷ đồng, đưa giá trị bơm ròng thực tế lên khoảng 46.340 tỷ đồng.
Hoạt động điều tiết thanh khoản của NHNN
Hoạt động bơm ròng trong tuần chủ yếu được thực hiện thông qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá. Kênh tín phiếu, vốn thường được sử dụng để hút hoặc bơm tiền ngắn hạn, không ghi nhận giao dịch phát sinh. Điều này cho thấy NHNN đang ưu tiên sử dụng công cụ cho vay cầm cố nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong bối cảnh thị trường tiền tệ xuất hiện dấu hiệu căng thẳng.
Diễn biến lãi suất liên ngân hàng
Cùng thời điểm, lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh theo xu hướng duy trì ở mức cao. Đầu tuần, lãi suất qua đêm ở mức 5,55%/năm, sau đó tăng lên 6,06% vào ngày 28/1 trước khi hạ nhiệt, giảm xuống khoảng 4,1% trong phiên 29/1. Các kỳ hạn khác cũng ghi nhận mức lãi suất cao, với kỳ hạn một tuần quanh 5,35%/năm, hai tuần khoảng 6,3%/năm và một tháng lên tới 7,29%/năm.
Diễn biến này cho thấy mặt bằng lãi suất ngắn hạn đang cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước đó. Việc lãi suất tăng nhanh rồi giảm mạnh trong thời gian ngắn phản ánh trạng thái nhạy cảm của thị trường, đồng thời cho thấy áp lực điều tiết đối với NHNN trong việc cân bằng cung – cầu vốn ngắn hạn.
Nguyên nhân lãi suất tăng cao
Một trong những nguyên nhân chính khiến lãi suất liên ngân hàng tăng cao là tình trạng thiếu hụt thanh khoản tương đối trong hệ thống. Khi các ngân hàng có nhu cầu vốn ngắn hạn để đáp ứng thanh toán hoặc yêu cầu về dự trữ, họ sẵn sàng chấp nhận mức lãi suất cao hơn để vay mượn trên thị trường liên ngân hàng. Điều này tạo áp lực đẩy mặt bằng lãi suất ngắn hạn lên cao trong một số thời điểm.
Bên cạnh đó, bối cảnh thị trường tiền tệ trong nước giai đoạn cuối tháng và đầu năm cũng chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài. Chênh lệch giữa lãi suất qua đêm có bảo đảm tại Việt Nam và lãi suất tương ứng tại Mỹ vẫn ở mức cao, khiến chi phí vốn nội tệ trở nên đắt đỏ hơn, từ đó tạo thêm áp lực lên lãi suất trong nước.
Hàm ý chính sách và triển vọng ngắn hạn
Trước diễn biến này, NHNN đã linh hoạt sử dụng các công cụ điều hành như cho vay cầm cố, nghiệp vụ thị trường mở và điều chỉnh các điều kiện thanh khoản nhằm bổ sung vốn cho hệ thống khi cần thiết. Việc bơm ròng hơn 46.000 tỷ đồng trong tuần qua cho thấy cơ quan điều hành sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản, đặc biệt trong giai đoạn cuối tháng – thời điểm thường ghi nhận áp lực vốn ngắn hạn gia tăng.
Trong bối cảnh thị trường tài chính còn nhiều biến động, NHNN nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất và thanh khoản để có các biện pháp điều tiết phù hợp. Việc duy trì ổn định mặt bằng lãi suất liên ngân hàng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế rủi ro hệ thống và tạo nền tảng hỗ trợ cho hoạt động kinh tế trong trung hạn.