Áp lực tỷ giá thể hiện qua khoảng cách chênh lệch kéo dài
Theo báo cáo thị trường tiền tệ của VDSC, chênh lệch giữa tỷ giá chính thức do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố và tỷ giá trên thị trường tự do vẫn duy trì ở mức cao từ giữa tháng 10 đến nay. Tại ngày 25/11, mức chênh lệch khoảng 1.249 đồng/USD, dù thu hẹp nhẹ từ giữa tháng nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mặt bằng thông thường. Diễn biến này phản ánh tâm lý găm giữ ngoại tệ mạnh trong dân cư, đồng thời thể hiện kỳ vọng mất giá đối với VND.
Thanh khoản hệ thống chịu sức ép, NHNN tăng cường điều tiết
Đến ngày 24/11, NHNN thực hiện nghiệp vụ mua kỳ hạn nhằm hỗ trợ thanh khoản, bơm ròng khoảng 452.000 tỷ đồng vào thị trường. Tổng giá trị cho vay qua nghiệp vụ đạt 268.100 tỷ đồng trong khi đáo hạn ở mức 222.800 tỷ đồng, đưa số dư mua kỳ hạn lên khoảng 269.600 tỷ đồng, tăng 20,2% so với cuối tháng trước. Các số liệu này cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng vẫn lớn và áp lực cân đối nguồn VND chưa giảm.
Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất VND duy trì quanh 6% trong nửa đầu tháng 11 trước khi giảm về khoảng 4,3% từ giữa tháng. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng thương mại tăng lãi suất huy động 0,1–0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Đáng chú ý, lãi suất qua đêm vẫn neo cao, phản ánh sự thận trọng của cơ quan điều hành trước quyết định bơm thêm vốn vào hệ thống.
Nguồn cung ngoại tệ và bối cảnh quốc tế tạo yếu tố hỗ trợ ngắn hạn
VDSC cho biết NHNN đã cam kết nguồn cung ngoại tệ khoảng 4,4 tỷ USD để hỗ trợ thị trường. Ngoài ra, dòng kiều hối tăng mạnh vào cuối năm và chênh lệch lãi suất VND – USD được duy trì ổn định cũng góp phần giảm bớt áp lực tỷ giá.
Trên phương diện quốc tế, phát biểu gần đây của các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cho thấy lập trường mềm hơn khi dữ liệu việc làm và tiêu dùng giảm tốc. Xác suất Fed cắt giảm 0,25% lãi suất vào tháng 12 được ước tính khoảng 85%, nếu xảy ra sẽ làm giảm sức mạnh của USD và hỗ trợ VND trong ngắn hạn.
Triển vọng: áp lực tiếp diễn nhưng có yếu tố giảm nhiệt
Chênh lệch cao giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do, cùng với lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động tăng, phản ánh rủi ro mất giá đối với VND và tâm lý tích trữ ngoại tệ của dân cư. Tuy nhiên, với hoạt động điều tiết của NHNN, nguồn kiều hối và khả năng Fed cắt giảm lãi suất, áp lực tỷ giá có thể hạ nhiệt trong thời gian tới, dù cần theo dõi chặt diễn biến thanh khoản và biến động quốc tế.