Như nhiều kỳ vọng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi sơ cấp (Secondary Emerging) theo thông báo từ FTSE Russell. Tuy nhiên, quá trình này vẫn cần có lộ trình rõ ràng và từng bước một để Việt Nam có thể tiếp tục duy trì và phát triển vị thế mới.
Những điểm tích cực
Dựa trên thông báo chính thức, Việt Nam đã hoàn tất các tiêu chí cơ bản để được nâng hạng. Trong đó, việc giải quyết các vấn đề về chu trình thanh toán và chi phí liên quan đến giao dịch chứng khoán đã giúp thị trường Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Đặc biệt, Việt Nam đã thực hiện các thay đổi quan trọng trong cơ chế tiền gửi không cần tiền trước (NPF), tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư tổ chức quốc tế tham gia giao dịch. FTSE Russell cũng đánh giá cao sự nỗ lực của chính quyền Việt Nam trong việc cải thiện tính minh bạch và xử lý các giao dịch không thành công, qua đó giúp giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Chính sự cải tiến này đã đóng góp vào việc nâng hạng chính thức cho thị trường chứng khoán Việt Nam vào ngày 21 tháng 9 năm 2026.
Những điều cần lưu ý
Tuy nhiên, nâng hạng không phải là một bước đi tức thì mà là một quá trình dài. Trong đó, FTSE Russell đã chỉ rõ rằng Việt Nam cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận các công ty môi giới chứng khoán toàn cầu, mặc dù đây không phải là yêu cầu bắt buộc. Sự thiếu hụt về các công ty môi giới quốc tế có thể là một yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường trong tương lai.
Một yếu tố quan trọng khác là việc nâng hạng chỉ chính thức có hiệu lực vào tháng 9 năm 2026, thay vì vào kỳ review tháng 3 năm 2026 như kỳ vọng ban đầu. Điều này cho thấy rằng dù Việt Nam đã đạt được bước đầu tiên, nhưng vẫn còn nhiều yếu tố cần cải thiện, đặc biệt là liên quan đến các tiêu chuẩn FOL (Foreign Ownership Limit) – tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
Nếu không đạt được các chỉ tiêu quan trọng này, Việt Nam có thể sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp tục tiến lên các bước tiếp theo. Do đó, các cơ quan chức năng và các tổ chức liên quan cần chú trọng đến việc hoàn thiện các chính sách về FOL, vì đây là yếu tố quyết định để duy trì và nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán trong tương lai.
Dòng vốn kỳ vọng và cảnh báo ngắn hạn
Với việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Việt Nam không chỉ nhận được sự công nhận về mặt kỹ thuật mà còn mở ra cánh cửa thu hút dòng vốn quốc tế. Các tổ chức như HSBC ước tính rằng 3,4 tỷ USD có thể sẽ chảy vào thị trường Việt Nam ngay khi tin chính thức được công bố. FTSE Russell lại đưa ra con số lên tới 6 tỷ USD, dựa trên việc tái cơ cấu của các quỹ chỉ số và ETF toàn cầu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng những con số này chủ yếu là ước tính và dòng vốn thực sự sẽ vào thị trường phụ thuộc vào tỷ trọng trong các chỉ số và cấu trúc của các quỹ đầu tư. Một số công ty tài chính như Dragon Capital lại tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng khi tin nâng hạng đã được xác nhận, có thể sẽ xuất hiện tình trạng “take profit” từ các quỹ đầu cơ, dẫn đến khả năng sell on news trong ngắn hạn.
Dù vậy, không có tổ chức nào xác định chính xác thời điểm dòng vốn sẽ được giải ngân, bởi quá trình này phụ thuộc vào lịch tái cân bằng của các ETF và quỹ chỉ số toàn cầu.
Gia nhập nhóm thị trường mới nổi
Việt Nam sẽ gia nhập nhóm các quốc gia mới nổi cùng với những thị trường như Indonesia, Philippines, Ai Cập, hay Ả Rập Xê Út. Điều này không chỉ giúp tăng thanh khoản và hạ chi phí vốn cho các công ty trong nước mà còn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp niêm yết cải thiện khả năng quản trị và tiếp cận các nguồn vốn dài hạn.
Kết luận
Trong tổng thể, dù có thể xuất hiện một số biến động ngắn hạn do “sell on news”, nhưng về dài hạn, việc nâng hạng này sẽ mang tính chiến lược, mở ra cơ hội lớn cho sự phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Đây thực sự là một bước ngoặt quan trọng, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính thế giới và chuẩn bị cho những cơ hội đầu tư trong tương lai. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển vị thế này, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách về FOL, cải thiện khả năng tiếp cận môi giới toàn cầu và duy trì cam kết cải cách thị trường vốn bền vững.