Khung thỏa thuận Greenland và quyết định hoãn thuế
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngày 21/1/2026 tuyên bố đã đạt được một khung thỏa thuận với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) liên quan đến Greenland, qua đó quyết định hoãn áp thuế đối với các nước châu Âu từng bị đe dọa “trừng phạt” vì phản đối tham vọng của Mỹ tại khu vực này. Thông tin được ông Trump công bố trên mạng xã hội Truth Social ngay sau cuộc gặp bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, trong đó ông mô tả cuộc trao đổi là “rất hiệu quả” và hai bên đã hình thành được một khuôn khổ thỏa thuận cho các vấn đề an ninh Greenland và Bắc Cực, đồng thời Mỹ sẽ không áp các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2.
Bối cảnh căng thẳng và rủi ro thương mại trước đó
Trước tuyên bố này, chính quyền Trump từng đe dọa áp thuế 10% lên hàng hóa từ tám quốc gia châu Âu phản đối lập trường của Mỹ, với khả năng tăng lên 25% vào giữa năm 2026 nếu đàm phán không đạt tiến triển. Các động thái này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu thương mại giữa Mỹ và các đồng minh NATO, kéo theo rủi ro leo thang căng thẳng kinh tế và ngoại giao trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu vốn đã nhiều bất ổn.
Nội dung an ninh và các điểm còn mơ hồ
Phát biểu tại Davos, ông Trump khẳng định Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland, đồng thời cho biết khung thỏa thuận sẽ tập trung giải quyết các vấn đề an ninh quốc gia và quốc tế, bao gồm kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại Greenland mang tên “Vòm Vàng”. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể của thỏa thuận hiện vẫn chưa được công bố rõ ràng; Tổng thống Mỹ chỉ gợi ý khả năng hợp tác khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Greenland với sự tham gia của Mỹ và chính quyền sở tại, và cho biết các cuộc đàm phán chi tiết sẽ tiếp tục trong những tuần tới với sự tham gia của các quan chức cấp cao.
Tác động thị trường tài chính toàn cầu
Thông tin Mỹ hoãn áp thuế và đạt được khung thỏa thuận đã tác động tích cực tới thị trường tài chính toàn cầu khi chứng khoán Mỹ bật tăng mạnh trong phiên 21/1, các chỉ số chủ chốt như S&P 500 ghi nhận mức tăng đáng kể, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm nhẹ và giá vàng đi xuống do tâm lý rủi ro cải thiện. Các thị trường chứng khoán quốc tế, đặc biệt tại châu Âu, cũng phản ứng tích cực khi lo ngại về một cuộc chiến thương mại quy mô lớn giữa Mỹ và châu Âu tạm thời lắng dịu.
Phản ứng châu Âu và những cảnh báo thận trọng
Nhiều lãnh đạo châu Âu hoan nghênh quyết định giảm leo thang căng thẳng và duy trì đối thoại, trong đó có Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen, người cho rằng việc mở ra kênh đàm phán là kết cục tích cực hơn so với giai đoạn đối đầu trước đó. Tuy vậy, một số quan chức và nhà lãnh đạo châu Âu vẫn tỏ ra thận trọng, cho rằng khung thỏa thuận chưa giải quyết được các khác biệt cốt lõi liên quan đến quyền kiểm soát và tài phán đối với Greenland, đồng thời nhấn mạnh cần thêm nội dung thực chất trong các vòng đàm phán song phương và đa phương để đảm bảo lợi ích của tất cả các bên liên quan.