Ngân hàng Nhà nước vừa có văn bản gửi các ngân hàng thương mại về việc cấp tín dụng cho một loạt dự án hạ tầng trọng điểm theo kiến nghị của Vingroup, Sun Group và CTCP Hạ tầng hàng không Masterise. Điểm đáng chú ý là nếu các ngân hàng cấp tín dụng cho các dự án thuộc danh mục kèm theo, phần dư nợ phát sinh mới hằng năm sẽ được loại trừ khi tính mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng.
Đây là một cơ chế rất quan trọng, bởi trong điều kiện bình thường, các khoản cho vay lớn sẽ chiếm room tín dụng của ngân hàng. Khi được loại trừ khỏi cách tính tăng trưởng tín dụng, ngân hàng có thêm dư địa kỹ thuật để tài trợ cho các dự án quy mô lớn mà không làm ảnh hưởng quá mạnh đến hạn mức tín dụng thông thường. Nói cách khác, chính sách này tạo một “làn riêng” cho dòng vốn đi vào các dự án hạ tầng chiến lược.
Danh mục kèm theo văn bản gồm 18 dự án và hạng mục, với tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng. Theo kế hoạch của các doanh nghiệp, nhu cầu huy động vốn đạt khoảng 210.047 tỷ đồng trong năm 2026, 244.188 tỷ đồng trong năm 2027 và 187.018 tỷ đồng trong năm 2028. Quy mô này cho thấy đây không còn là các dự án đơn lẻ, mà là một gói đầu tư hạ tầng có khả năng tác động đáng kể đến nền kinh tế, thị trường vốn và hệ thống ngân hàng trong nhiều năm tới.
Với Sun Group, nhóm dự án phục vụ Hội nghị APEC có tổng nhu cầu vốn huy động 169.724 tỷ đồng. Danh mục gồm Trung tâm tổ chức hội nghị APEC, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ, Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1. Đây là các dự án vừa mang tính hạ tầng, vừa gắn với du lịch, đô thị và dịch vụ, có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lớn nếu được triển khai đúng tiến độ.
Nhóm dự án theo phương thức đối tác công tư có nhu cầu huy động 162.302 tỷ đồng, trong đó đáng chú ý là Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc với nhu cầu vốn hơn 116.500 tỷ đồng. Ngoài ra còn có hai đoạn đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, lần lượt cần hơn 24.400 tỷ đồng và hơn 21.300 tỷ đồng. Đây đều là các dự án có tính kết nối vùng, có thể mở ra động lực mới cho giao thông, đô thị và logistics.
Với Vingroup, danh mục gồm hai dự án đường sắt tốc độ cao với tổng mức đầu tư dự kiến 249.800 tỷ đồng và nhu cầu vốn huy động 212.330 tỷ đồng. Cụ thể, tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ có tổng mức đầu tư 102.430 tỷ đồng, trong đó vốn huy động 87.066 tỷ đồng. Tuyến đường sắt Hà Nội – Quảng Ninh có tổng mức đầu tư 147.370 tỷ đồng, với nhu cầu vốn huy động 125.265 tỷ đồng. Đây là các dự án có thể mở rộng vai trò của Vingroup từ bất động sản, công nghiệp, tiêu dùng sang hạ tầng giao thông quy mô lớn.
Với CTCP Hạ tầng hàng không Masterise, các dự án tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có tổng nhu cầu vốn huy động 207.782 tỷ đồng. Riêng dự án sân bay Gia Bình cần huy động gần 113.000 tỷ đồng. Phần còn lại bao gồm đài kiểm soát không lưu, đường kết nối sân bay, khu tái định cư, công trình hoàn trả hạ tầng và các dự án đối ứng. Nếu được triển khai đồng bộ, cụm dự án này có thể tạo một cực hạ tầng hàng không mới tại phía Bắc.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng việc loại trừ dư nợ phát sinh mới khỏi tăng trưởng tín dụng không đồng nghĩa các khoản vay đã được phê duyệt tự động. Ngân hàng thương mại vẫn phải thẩm định tính khả thi, hiệu quả dự án, mục đích sử dụng vốn, khả năng trả nợ và tự chịu trách nhiệm về quyết định cấp tín dụng. NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng theo dõi riêng dư nợ phát sinh và bảo đảm tổng dư nợ tại từng dự án không vượt nhu cầu vốn đã báo cáo.
Tựu trung, cơ chế loại trừ tín dụng cho các dự án hạ tầng trọng điểm là tín hiệu chính sách rất đáng chú ý. Nó cho thấy nhà điều hành đang muốn ưu tiên dòng vốn cho các dự án có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn đến giao thông, đô thị, du lịch và logistics. Với thị trường, câu chuyện này có thể hỗ trợ kỳ vọng đối với nhóm hạ tầng, xây dựng, vật liệu, bất động sản và ngân hàng tham gia tài trợ. Tuy nhiên, quy mô vốn rất lớn cũng đòi hỏi kỷ luật thẩm định chặt chẽ, quản trị rủi ro tín dụng tốt và tiến độ triển khai thực chất để tránh biến ưu tiên chính sách thành áp lực nợ trong tương lai.