Tiến độ giải ngân đến cuối tháng 11
Tính đến ngày 27/11/2025, tổng vốn giải ngân đầu tư công đạt khoảng 528.870 tỷ đồng, tương ứng gần 58% kế hoạch Thủ tướng giao. Mức này cao hơn so với giai đoạn giữa năm nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng khi thời gian còn lại rất hạn chế. So với cuối tháng 10, khi tỷ lệ mới đạt khoảng 52% (tương đương hơn 460.000 tỷ đồng), các địa phương và bộ ngành đã giải ngân thêm hơn 60.000 tỷ đồng trong hơn một tháng, thể hiện nỗ lực tăng tốc nhưng vẫn chưa đủ để đảm bảo hoàn thành kế hoạch cả năm vì lượng vốn còn phải giải ngân vẫn ở mức lớn và nhiều dự án tiếp tục vướng thủ tục, pháp lý hoặc giải phóng mặt bằng.
Nguồn lực phân bổ nhanh nhưng thực thi chậm
Tỷ lệ phân bổ vốn chi tiết đã đạt gần 97% kế hoạch, phản ánh nguồn lực đã được chuyển xuống đơn vị thực hiện khá sớm. Tuy nhiên, tiến độ triển khai chậm hơn yêu cầu. Nhiều dự án quan trọng thuộc lĩnh vực giao thông, đô thị, thủy lợi, chuyển đổi số và hạ tầng y tế vẫn đang hoàn thiện hồ sơ hoặc chưa thể khởi công do quy trình phê duyệt kéo dài. Tỷ lệ giải ngân phân hóa mạnh giữa các địa phương: một số nơi đạt trên 70–80%, trong khi nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương vẫn dưới mức bình quân cả nước, thậm chí có đơn vị chỉ đạt dưới 40%.
Tác động kinh tế bị hạn chế nếu giải ngân chậm
Giải ngân vốn công đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng, đặc biệt trong năm 2025 khi kinh tế toàn cầu biến động mạnh và nhu cầu kích cầu nội địa lớn. Khi vốn chậm giải ngân, hiệu ứng lan tỏa tới các ngành như xây dựng, bất động sản, vật liệu và dịch vụ bị hạn chế, đồng thời tạo áp lực cho các khu vực cần tăng vốn đầu tư để duy trì tăng trưởng.
Nỗ lực tăng tốc cuối năm
Trước áp lực tiến độ, nhiều địa phương đã triển khai các chiến dịch giải ngân cao điểm, như tổ chức tổ công tác đặc biệt, áp dụng cơ chế xử lý hồ sơ một cửa và tăng ca để rút ngắn thời gian thẩm định và thanh toán. Một số nơi triển khai chiến dịch kéo dài hơn hai tháng nhằm hoàn thành giải ngân năm 2025, bao gồm cả phần kéo sang đầu năm sau. Các bộ ngành cũng được yêu cầu bố trí lực lượng chuyên trách để xử lý hồ sơ dồn ứ vào cuối năm.
Vướng mắc lớn nằm ở nghiệm thu và thủ tục
Quy trình nghiệm thu – quyết toán được ghi nhận là khâu chậm hơn kỳ vọng, khiến thanh toán bị trì hoãn dù khối lượng thi công đã hoàn thành. Một số dự án gặp khó khăn liên quan đến thẩm định giá, điều chỉnh thiết kế hoặc bất đồng tiến độ với nhà thầu. Cơ quan quản lý yêu cầu chủ đầu tư rà soát từng dự án, xác định rõ nguyên nhân và xử lý các nút thắt có thể tháo gỡ ngay để tránh hồ sơ tồn đọng.
Rủi ro chất lượng dự án khi tăng tốc
Tại cấp vĩ mô, việc hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân là nhiệm vụ bắt buộc nhằm hỗ trợ tăng trưởng và tạo nền tảng hạ tầng cho giai đoạn 2026–2030. Tuy nhiên, khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế vẫn lớn. Đẩy mạnh giải ngân cuối năm giúp cải thiện tỷ lệ hoàn thành nhưng cũng đặt ra rủi ro giảm chất lượng dự án nếu triển khai quá vội vàng. Điều này đòi hỏi vừa tăng tốc, vừa bảo đảm tuân thủ quy định nhằm tránh phát sinh sai phạm.
Triển vọng và ý nghĩa thực tế
Nỗ lực giải ngân mạnh trong tháng 11 và cuối tháng 12 thể hiện quyết tâm của hệ thống nhằm hạn chế tình trạng vốn đọng, cải thiện hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tỷ lệ phần trăm hoàn thành, mà là đưa các dự án trọng điểm – đặc biệt là giao thông như đường vành đai, cao tốc, sân bay và cảng biển – vào thực tế để tạo tác động kinh tế rõ rệt.