Trong những phiên giao dịch gần đây, thị trường chứng khoán Việt Nam đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực sau một giai đoạn điều chỉnh mạnh đầy căng thẳng và áp lực tâm lý. Điều này làm dấy lên câu hỏi lớn trong cộng đồng đầu tư: “Giai đoạn tệ nhất đã qua hay chưa?” và liệu VN‑Index đã chạm đáy bền vững chưa? Những diễn biến mới nhất cuối tháng 3/2026 đang đem đến cả kỳ vọng lẫn sự thận trọng trong cách nhìn nhận xu hướng thị trường.
Trong hai phiên giao dịch gần nhất, chỉ số VN‑Index đã tăng tổng cộng 67 điểm, phục hồi lại những gì đã mất trong phiên giảm mạnh mở tuần trước đó. Đặc biệt, phiên giao dịch ngày 25/3 ghi nhận sắc xanh lan tỏa trên diện rộng với thanh khoản được cải thiện, phần nào cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã ổn định hơn sau chuỗi ngày chìm trong trạng thái lo lắng và giảm giá sâu. Biến động này khiến không ít người tin rằng thị trường đang dần hình thành vùng đáy, mở ra cơ hội phục hồi ngắn hạn.
Yếu tố “giá dầu” và tâm lý thị trường
Một trong những yếu tố tác động mạnh nhất đến thị trường trong thời gian qua là diễn biến của giá dầu. Căng thẳng tại Trung Đông trong vài tuần trước đây đã đẩy giá dầu lên cao, gây ra lo ngại về chi phí đầu vào của doanh nghiệp, lạm phát gia tăng và rủi ro chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Tình huống này ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều thị trường khác trên thế giới.
Tuy nhiên, khi các dấu hiệu hạ nhiệt từ xung đột được ghi nhận, giá dầu đã quay đầu giảm đáng kể và chỉ số DXY (đo lường sức mạnh USD) cũng chững lại sau khi lên đỉnh ngắn hạn. Dòng tiền đầu tư phản ứng tích cực với những thay đổi này, tạo ra kỳ vọng rằng “đỉnh giá dầu là đáy chứng khoán” – một nhận định được nhiều chuyên gia phân tích thị trường nhắc tới nhằm mô tả mối liên hệ giữa hai biến này trong giai đoạn hiện tại.
Định giá hấp dẫn và cơ hội phân bổ vốn
Ngoài biến động từ thị trường năng lượng và tâm lý đầu tư, nhiều chuyên gia cho rằng định giá thị trường hiện tại đã lùi về vùng hấp dẫn hơn sau đợt giảm sâu vừa qua. Hệ số P/E của nhiều cổ phiếu lẫn toàn thị trường được cho là đang ở mức thấp tương tự thời kỳ đầu của đại dịch COVID‑19, điều này tạo ra hấp lực cho nhà đầu tư dài hạn phân bổ vốn trở lại khi kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp phục hồi trong các quý tới.
Một điểm tích cực khác là việc nhiều cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, tài chính vững mạnh và ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá dầu đang giao dịch ở mức định giá thấp. Điều này khiến thị trường hấp dẫn hơn so với giai đoạn trước đó, khi lực bán tháo khiến nhiều cổ phiếu mất giá mạnh.
Các nhận định chuyên gia: lạc quan nhưng thận trọng
Mặc dù những số liệu phục hồi gần đây gây sức hút tâm lý tích cực, các chuyên gia phân tích thị trường đều nhất trí rằng không thể khẳng định chắc chắn thị trường đã tạo đáy trung hạn hay dài hạn. Việc VN‑Index tăng điểm chỉ sau vài phiên không đủ để xác lập một đáy bền vững nếu không có sự xác nhận từ nhiều yếu tố kỹ thuật và dòng tiền. Trong đó, áp lực bán ròng từ khối ngoại, dòng tiền thực sự vào thị trường và môi trường thanh khoản toàn hệ thống vẫn là những yếu tố cần theo dõi chặt chẽ trong các phiên sắp tới.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thị trường vốn đã bước vào một giai đoạn điều chỉnh trước đó và sau đó bị “kích hoạt” bởi những cú sốc từ bên ngoài như giá nguyên liệu, chiến tranh hoặc biến động tỷ giá – thì chu kỳ điều chỉnh này có thể kéo dài hơn và phức tạp hơn so với các nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn. Điều đó có nghĩa là nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải, tập trung vào quản trị rủi ro và bảo vệ vốn, thay vì kỳ vọng phục hồi nhanh chóng trong mọi điều kiện.
Thanh khoản và dòng tiền vào thị trường
Một trong những thước đo quan trọng để xác nhận đáy thị trường là mức độ thanh khoản và dòng tiền vào thị trường. Mặc dù chỉ số VN‑Index phục hồi, thanh khoản hệ thống chưa bùng nổ trở lại – đây là tín hiệu cho thấy nhiều nhà đầu tư vẫn còn thận trọng đứng ngoài quan sát, chưa thực sự cam kết giải ngân lớn trở lại. Dòng tiền vào thị trường được xem là “mồi lửa” thực sự để thị trường bứt phá khỏi vùng đáy và xác lập xu hướng tăng mới.
Kết luận: cơ hội có thật, nhưng không phải lúc nào cũng rõ ràng
Tóm lại, những tín hiệu hồi phục gần đây cho thấy có thể giai đoạn tệ nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam đã qua đối với nhịp giảm mạnh nhất, nhưng việc thị trường đã thực sự bước vào một xu hướng tăng bền vững hay không vẫn còn nhiều câu hỏi lớn. Định giá hấp dẫn và sự ổn định tâm lý phần nào trở lại là nền tảng cho kỳ vọng tích cực hơn, nhưng áp lực dòng tiền, yếu tố ngoại lực và thanh khoản thị trường vẫn là rào cản lớn.
Vì vậy, đối với cả nhà đầu tư ngắn hạn lẫn dài hạn, chiến lược hợp lý là tập trung vào quản trị rủi ro, giữ tỷ trọng danh mục phù hợp và theo dõi sát các yếu tố vĩ mô và kỹ thuật trước khi quyết định giải ngân lớn. Thị trường có cơ hội phục hồi, nhưng hành trình xác nhận đáy và bước vào xu hướng tăng thật sự có thể còn kéo dài hơn dự kiến.